Arama kutusuna reklamsız oyunlar yazdığında karşına çıkanların çoğu yine de reklam gösterir: tahtanın altında bir banner, ilk turdan önce bir video, kısa bir klip karşılığında fazladan can veren bir düğme. Etiket o kadar esnetildi ki çoğu zaman “daha az reklam” ya da “para ödeyip kaldırabileceğin reklam” anlamına geliyor. Bu rehber o sözün ne anlama gelmesi gerektiğini söylüyor, ücretsiz oyunlarda reklamın neden varsayılan olduğunu açıklıyor ve her sitede yaklaşık bir dakika süren bir kontrol veriyor. Sonra kendi sitemizi aynı kontrolden geçiriyoruz. Luckyverse, bir gizem hikâyesi olan sekiz ücretsiz tarayıcı oyunundan oluşur ve hiç reklam göstermez; ama onunla ilgili iki şeyi sana kendimiz söylemeyi tercih ederiz.
Ücretsiz oyunların çoğunda neden reklam var?
Oynaması bedava olan bir oyunun çalıştırılması yine de bir şeye mal olur: bir sunucu, çizimler, müzik ve onu yapan insanlar. Ücretsiz oyunlar bu faturayı genellikle üç yoldan biriyle karşılar.
- Reklam. Oyun, dikkatinin bir dilimini bir reklam ağına satar; ağ da o alanı dilediği şeyle doldurur.
- Satın alınacak şeyler. Jeton paketleri, fazladan canlar, bir sezon bileti ya da reklamları kapatan tek seferlik bir ödeme.
- İyi niyet. Bağışlar, bir sponsor ya da oyun bir yan proje olduğu için faturayı kendi cebinden ödeyen küçük bir ekip.
Reklam en yaygın seçimdir, çünkü oyuncudan baştan hiçbir şey istemez ve kimsenin para vermeyeceği oyunlarda bile işler. Bunda dürüst olmayan bir yan yok. Sorun, reklamlar en çok can sıkan yere, yani seninle bir sonraki turun arasına konduğunda başlar.
“Reklamsız oyunlar” ne anlama gelmeli?
Oyunlardaki reklamlar üç biçimde gelir; bir site bunlardan birini bırakıp diğer ikisini sürdürebilir.
| Biçim | Nerede karşına çıkar | Sana neye mal olur |
|---|---|---|
| Banner | Oyunun yanında, hep ekranda duran bir şerit ya da kutu | Küçük bir ekranda yer ve her sayfada yüklenen dış kod |
| Turlar arasında video | İlk turdan önce ya da her turdan sonra tam ekran bir klip | Yeniden oynamak istediğin her seferde bir bekleme |
| Ödüllü video | İzlersen jeton, ipucu ya da fazladan can öneren bir düğme | Kâğıt üstünde isteğe bağlıdır, ama ödül çoğunlukla oyunun kendi eliyle kıt bıraktığı bir şeydir |
Reklamsız bir oyunda bu üçünden hiçbiri yoktur. “Rahatsız edici reklam yok” da, “ilk satın alımdan sonra reklamsız” da, turlar arasında hâlâ video oynarken “banner yok” da bu anlama gelmez. Göremesen de bakmaya değer bir dördüncü şey var: reklam izleyicileri, yani başka sitelerdeki reklamlar seni hedefleyebilsin diye ziyaretini reklam şirketlerine bildiren betikler. Bir sayfa temiz görünüp yine de bunları çalıştırabilir.
Herhangi bir oyun sitesini bir dakikada nasıl kontrol edersin
- Test için reklam engelleyicini kapat. Engelleyici tam da aradığın şeyi gizler; telefonunda ya da bir arkadaşının bilgisayarında da yanında olmayacak.
- Bir turu sonuna kadar oyna ve ikincisine başla. Videolar nadiren ilk ekranda durur. Bir turu bitirip bir tane daha istediğin anı beklerler.
- Bir “izle” düğmesi ara. “Ödülünü ikiye katlamak için izle”, “bir can için izle” ve bir jeton teklifinin yanındaki küçük film simgesi, hepsi ödüllü video demektir.
- Sitenin adresinin sonuna /ads.txt yaz. Bu, bir sitenin reklam alanını satmasına izin verdiği şirketleri sıraladığı herkese açık bir dosyadır. Uzun bir liste, sitenin reklam sattığını gösterir. “Bulunamadı” sayfası iyi bir işarettir, ama kanıt değildir.
- Gizlilik sayfasında “reklam” kelimesini ara. Reklam ortaklarıyla çalışan bir site bunu genellikle orada söyler; o sayfa da çoğu zaman ana sayfadan daha açık sözlüdür.
Hiçbir adım tek başına işi çözmez, ama beşi birlikte bilmen gerekenin çoğunu söyler; hiçbiri de hesap ya da kurulum istemez.
Luckyverse aynı kontrolde nasıl çıkıyor?
| Kontrol | Sonuç | Ayrıntı |
|---|---|---|
| Bannerlar | Yok | Sitenin hiçbir sayfasında, telefonda da bilgisayarda da reklam alanı yok. |
| Turlardan önce ya da arada video | Yok | Tur, düğmeye bastığında başlar; bittiği anda da bir sonraki hazırdır. |
| Ödüllü video | Yok | Ücretsiz jetonlar günlük hediyeden, süreli ödülden ve görevlerden gelir. Hiçbiri senden bir şey izlemeni istemez. |
| ads.txt dosyası | Bulunmuyor | Site reklam alanı satmıyor, o yüzden sıralayacak bir şeyi yok. |
| Reklam izleyicileri | Yok | Hiçbir sayfada reklam betiği yok. Yazı tipleri ve görseller kendi sunucumuzdan yüklenir. |
| Satın alınacak şeyler | Hiçbir şey | Jeton mağazası ekranı, simülasyon olduğu üzerinde yazan ve ödeme almayan bir simülasyondur. Ayrıntısı hemen aşağıda. |
Şimdi kendimiz söylemeye söz verdiğimiz iki şey. Birincisi: reklam olmaması, hiçbir şeyin ölçülmediği anlamına gelmez. Ziyaretleri kendi sunucumuzda sayıyoruz. AB ve AEA, Birleşik Krallık ve İsviçre dışında sayfalar ayrıca Google Analytics’i de yükler; tarayıcın Do Not Track ya da Global Privacy Control sinyali gönderiyorsa yüklemez. Ziyaretleri, sayfa görüntülemelerini ve bir oyunu açmak ya da yeni bir seviyeye ulaşmak gibi birkaç oyun olayını sayar; reklam özellikleri kapalıdır. Saklanan her şey gizlilik sayfasında yazıyor.
İkincisi: bir jeton mağazası ekranı var ve paket fiyatları gösteriyor. Bu bir simülasyon ve üzerinde öyle yazıyor. Her paket sıfır tahsilat gösterir, onaylamak hiçbir ödeme almaz ve kart bilgisi istemez, jetonlar da ücretsiz eklenir. Bundan söz ediyoruz, çünkü “satın alınacak bir şey yok” cümlesini okuduktan sonra o ekranı açan biri onun ne olduğunu bilmeyi hak eder.
Reklamların yerine ne var?
Önce oyunların ne olduğunu söyleyelim ki sana göre olup olmadıklarına karar verebilesin. Her biri bir makara çevirme oyunu, yani bir şans oyunudur: tek bir düğmeye basarsın, resimlerle dolu altı makara döner ve durur, yan yana gelen aynı resimler bakiyene sanal jeton ekler. İşin içinde beceri yoktur ve her sonucu sunucu belirler. Bir bulmaca ya da refleks sınaması istiyorsan aşağıdaki öneriler sana daha uygun. Renk, müzik ve hareket eden bir şey istiyorsan, reklamların duracağı yeri şunlar dolduruyor:
- Bir başlangıç bakiyesi. Yeni bir misafir, hesap açmadan 25.000 sanal jeton alır.
- Günlük hediyeler. 7 günlük bir hediye serisi var; bir jeton ödülü de 2 saatte bir yenilenir.
- Görevler. Günde 3 küçük görev; her birini bitirdiğinde jeton ödülü alırsın.
- Seviyeler. Sekiz oyundan 4 tanesi baştan açıktır; oynadıkça kazandığın seviyeler kalanını açar.
- Bir gizem hikâyesi. Fener Vakası, turların arasında kısa kartlarla anlatılır; rehberin, yürüyen pirinç anahtar Kit’tir.
Sakin bir başlangıç için Fruit Fiesta iyi bir yer. Golden Tiger da ilk dakikadan açık, Ocean Treasures ise 4. seviyede açılır. Sekizinin tamamı ücretsiz oyunlar sayfasında; görevleri, seviyeleri ve hediyeleri nasıl çalışır sayfası anlatıyor, vakanın nasıl başladığını da hikâye sayfasında okuyabilirsin. Hiçbir şey indirme gerektirmez ve site telefonda da bilgisayarda da aynı şekilde çalışır.
Bilmeye değer başka reklamsız oyunlar
Bizimkiler oyunların bir türü; dürüst bir listede başkaları da olur. Şu ikisi bizim değil ve yıllardır reklamsız.
Bağışlarla ayakta duran satranç
Lichess, hiç reklamı olmayan ücretsiz bir satranç sitesidir. Açık kaynaklıdır ve oyuncularının bağışlarıyla yaşar; bu sayfanın başındaki iyi niyet modelinin büyük ölçekte işleyen hâlidir. İki dakikalık bir oyun oynayabilir, bir problem çözebilir ya da yalnızca izleyebilirsin.
Bir çekmece dolusu mantık bulmacası
Simon Tatham’s Portable Puzzle Collection, bir tarayıcı sekmesinde çalışan birkaç düzine küçük mantık bulmacasından oluşur. Ücretsizdir, açık kaynaklıdır, görünüşü sadedir; reklamı da satın alınacak bir şeyi de yoktur. Her bulmaca her seferinde yeni bir ızgara üretir, yani bitmez.
Elindeki zamana göre sıralanmış başka öneriler için sıkılınca oynanacak oyunlar yazısına bak. Rafın sakin ucu için rahatlatıcı oyunlar yazısını oku.
Reklam yoksa parayı kim ödüyor?
Bizimki dahil her ücretsiz siteye sorulması gereken doğru soru bu. Bir oyun reklam göstermiyor ve hiçbir şey satmıyorsa faturayı biri karşılıyordur: bağışçılar, bir yazarın boş akşamları ya da arkasındaki ekip. Luckyverse üçüncü türden. Siteyi küçük, bağımsız bir ekip işletiyor ve site bugün oynayan insanlardan hiçbir şey kazanmıyor. İşin içinde ne numara var diye merak etmendense bunu bilmeni isteriz.
Oynamadan önce
Reklamları çıkarmak bir oyunu herkes için uygun yapmaz. Bizimkiler dahil şans oyunları ödülleri düzensiz anlarda verir; bu düzen dikkatini, kalmayı düşündüğünden daha uzun tutabilir. Başlamadan önce ne kadar vaktin olduğuna karar ver ve bir şeyin peşinden koştuğunu fark edersen sekmeyi kapat; sorumlu oyun sayfasında işe yarayan birkaç sade alışkanlık var. Luckyverse yalnızca sanal jeton kullanır. Jetonların nakit değeri yoktur ve nakde çevrilemez; site 18+ yetişkinler içindir.
Kaynaklar ve ek okuma
- ads.txt (IAB Tech Lab, dosyanın dayandığı standart; İngilizce)
- Lichess (ücretsiz satranç, reklamsız, bağışlarla finanse edilir)
- Simon Tatham’s Portable Puzzle Collection (İngilizce)
- Global Privacy Control (yukarıda sözü geçen tarayıcı sinyali; İngilizce)